عقیده

در جوابش میگویم که برادر گرامی

این کار خلاف است، زیرا اگر نمازگزار بداند فرصت نمی کند که هم دعای استفتاح و هم فاتحه را باهم بخواند، در اینحالت باید تنها فاتحه را بخواند، زیرا خواندن فاتحه رکن نماز است اما دعای استفتاح مستحب است و حتی واجب نیست چه رسد به رکن..

نکته بعد اینکه: وقتی که امام در حال قرائت سوره (بعد از فاتحه) است، مأموم باید فقط گوش دهد و هیچ دعا یا ذکر یا سوره ای نخواند، زیرا قرآن کریم یم فرماید: «وَإِذَا قُرِیءَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ» (اعراف 20).

یعنی: هنگامی که قرآن خوانده شود، گوش فرا دهید و خاموش باشید؛ شاید مشمول رحمت الله شوید.

تنها یک استثناء برای حکم این آیه است و آن: قرائت فاتحه توسط مأموم در وقت قرائت سوره توسط امام است، یعنی هرگاه امام فاتحه خواند مأمومین باید ساکت شده و گوش دهند، بعد که قرائت فاتحه امام تمام شد این بار مأمومین فاتحه خود را بخوانند هرچند که امام شروع به خواندن سوره کند باز قرائت فاتحه توسط مامومین لازم است، زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرمایند:

«لا صلاة لمن لم یقرأ بفاتحة الکتاب». متفق علیه

یعنی: «کسی که سوره فاتحه را (در نمازش) نخواند، نمازش قبول نیست».

اما خواندن دعای استفتاح - در وقت قرائت سوره توسط امام - جایز نیست، زیرا بر طبق حکم آیه (اعراف 20) باید در وقت قرائت امام سکوت کرد و گوش فرا داد، و همانطور که گفته شد تنها قرائت فاتحه از این قاعده مستثنی شده است و این استثناء بخاطر حدیث مذکور است.

پس هرگاه کسی دیر به جماعت صبح یا سایر نمازها برسد و ببیند که امام درحال قرائت سوره است، در اینحالت مأموم پس از ملحق شدن به جماعت و گفتن تکبیرة الاحرام، نباید دعای استفتاح را بخواند، بلکه باید شروع به خواندن فاتحه کند و تا هرجا که رسید بخواند و بعدا با امام به رکوع برود، و اگر فاتحه را تمام نکرد باز ایرادی ندارد که به رکوع رود، زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرماید: «إنما جعل الإمام لیؤتم به فلا تختلفوا علیه فإذا کبر فکبروا، وإذا رکع فارکعوا... إلی أن قال: وإذا سجد فاسجدوا».

یعنی: «همانا امام برای این قرار داده شده، که به او اقتدا شود؛ پس از وی تخلف نکنید و هرگاه تکبیر گفت، تکبیر بگویید، و هرگاه به رکوع رفت شما نیز به رکوع بروید... تا جائیکه فرمود: وهر وقت به سجده رفت شما نیز به سجده بروید». متفق علیه از حدیث ابوهریره رضی الله عنه.

پس دعای استفتاح وقتی خوانده می شود که مأموم از ابتدا همراه جماعت بوده و فرصت خواندن آنرا پیدا می کند، اما اگر فرصت محدود باشد و یا امام درحال قرائت سوره ای از قرآن باشد؛ در این دو حالت تنها باید فاتحه را بخواند.

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین