عقیده

حیات دنیوی یا برزخی
یکی از مسایل اختلافی که بعد از خیرالقرون بین امت اسلام به وجود آمد، مساله ی زنده بودن رسول الله می باشد. همه ی مسلمانان معتقدند که انبیاء در قبرشان زنده هستند اما زنده بودن و حیات آنها چگونه است مورد بحث است. عده ای معتقدند انبیاء در قبرشان حیات برزخی دارند و در مقابل گروهی ادعا می کنند که انبیاء در قبرشان زنده هستند و حیات دنیوی دارند. در حقیقت چنین ادعایی باطل است و صحیح همین است که بگوییم انبیاء حیات برزخی دارند. به همین جهت در این پست قصد دارم به بررسی باطل بودن این ادعا بپردازم.
قبل از پرداختن به دلایل لازم است بدانیم کسانی که مساله حیات دنیوی انبیاء در قبرشان را مطرح می کنند، به احادیثی از جمله این حدیث «الأنبياء أحياء في قبورهم يصلون» (مسند أبي يعلى/ ش:3425): «پيامبران در قبرهايشان زنده هستند و نماز مي خوانند» و... استناد می کنند که برخی از دلایل شان ضعیف و برخی هم مانند همین حدیثی که به آن اشاره کردم صحیح است. مسلما حدیث ضعیف در این بحث قابل قبول نیست ولی منکر احادیث صحیح نیستیم بلکه برداشت افرادی که با استناد به این حدیث مساله زنده بودن رسول الله و سایر انبیا را مطرح می کنند، اشتباه هست.به چند دلیل:
1- همه ی ما معتقدیم که شهدا زنده هستند (حتی کسانی که می گویند انبیاء حیات دنیوی دارند این را قبول دارند) اما حیات و زندگی آنها مانند زندگی دنیایی نیست بلکه حیات آنها حیات برزخی است و این مساله از آیات و احادیث زیادی با اثبات رسیده است. پس وقتی حیات شهدا برزخی است حیات رسول الله هم برزخی است زیرا رسول الله هم از شهدا می باشد. 
چنانچه ابن مسعود می گوید: «لأن أحلف تسعاً أن رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم قتل قتلاً أحب إلي من أن أحلف يميناً واحدة إنه لم يقتل وذلك أن الله اتخذه نبياً واتخذه شهيداً»: (اگر نه بار قسم بخورم که پیامبر (ص) کشته [شهید] شده است برایم محبوب تر است تا یک بار قسم بخورم که کشته [شهید] نشده است و به این دلیل است که خداوند او را نبی و شهید قرار داده است). (مسند أحمد/ش:3873 و المعجم الكبير/ش:10119 و المستدرك على الصحيحين/ش:4394 و...)
و در حدیثی دیگر از عایشه نقل شده است: « كان رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم يقول في مرضه الذي توفي فيه: لم أزل أجد ألم الطعام الذي أكلت بخيبر فهذا أوان انقطاع أبهري من ذلك السم»: (رسول الله در همان مریضی که فوت کرد می گفت: همیشه از آن غذایی که در روز خیبر خوردم احساس درد می کنم از همان هنگام رگم (رگی که در پشت گردن است که به قلب می رسد) به وسیله ی آن سم (گوشت مسموم) قطع شده است). (صحيح البخاري/ش:4428 و المستدرك على الصحيحين/ش:4393 و السنن الكبرى/ش:19717)
پس با توجه به این دلایل می توان گفت رسول الله شهید است اما این شهادتی که علما از آن سخن گفته اند شهادت اخروی است یعنی این که این شهادت مانند کسی است که به وسیله ی بیماری از دنیا می رود یا کسی که به وسیله نیزه یا تیر زخمی می شود و از دنیا می رود که اینها در آخرت حکم شهید دارند به همین جهت رسول الله غسل داده شد و بر ایشان نماز جنازه خوانده شد. 
2- شکی نیست رسول الله مانند سایر انسان ها از دنیا رفته است این الله متعال این مساله را در قرآن بیان کرده است: 
«إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ» (زمر/30): (اي محمّد ! مرگ از مسائلي است كه همه انسانها در آن يكسانند ، و شتري است كه بر در خانه همه كس مي خوابد.تو هم مي ميري ، و همه آنان مي ميرند). «إِنَّكَ مَيِّتٌ» ،ضمير (ك) به رسول الله برمي گردد، و عموميّت قانون مرگ را نسبت به همه انسان ها روشن مي سازد. 
و در جای دیگر می فرماید: «وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّن قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَفَإِن مِّتَّ فَهُمُ الْخَالِدُونَ» (انبیاء/34): (ما براي هيچ انساني پيش از تو زندگي جاويدان قرار نداديم (تا براي تو جاودانگي قرار دهيم . بلكه هر كسي مرده و مي ميرد و تو هم مي ميري. وانگهي آنان كه انتظار مرگ تو را دارند و با مرگ تو اسلام را خاتمه يافته مي دانند)، اگر تو بميري آنها جاويدانه مي مانند؟!)
و در ادامه می فرماید: «كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ»: (هر كسي مزه مرگ را مي چشد). 
پس طبق این آیات همه انسان ها مي ميرند، فرقی نمی کند پیامبر باشد یا نباشد زیرا زنده و جاويد تنها خدا هست و بس. 
3- رسول الله در قبرش مانند حیات دنیوی زنده نیست به این صورت که در بدن ایشان روح باشد یا این که فکر و تدبر بکند و یا مالک چیزی باشد یا چیزی را به دست آورد یا به خوردن و آشامیدن یا لباس و ازدواج و... نیاز داشته باشد. و همه ی ما این را قبول داریم که رسول الله بعد از وفات شان در قبرشان به چنین چیزهایی نیاز ندارد پس باید پذیرفت که حیات رسول الله بعد از وفات شان حیات برزخی است و روح ایشان در بالاترین درجه (رفیق الأعلی) قرار دارد و حیات دنیوی با حیات برزخی قابل مقایسه نیست چنانچه زندگی جنین در شکم مادرش با زندگی دنیا و بعد از تولد متفاوت و قابل مقایسه نیست پس قیاس کردن حیات دنیوی به حیات برزخی و اخروی باطل است.
اگر رسول الله زنده است و در قبرش حیات دنیوی دارد پس باید صدای کسی که از او درخواستی می کند را بشنود یا کسی که او را صدا می زند و می خواند، اجابت کند و امتش را از بسیاری از مسایل و مشکلات و اختلافاتی که بر آنها به وجود آمده و می آید را حل کند چطور می توان گفت رسول الله زنده است و شاهد اختلافات و جنگ های امتش هست اما آنها را حل نمی کند؟!!! چگونه اصحاب رسول الله بعد از رسول الله دچار نزاع و مشکلات شدند اما هیچ یک از آنها به قبر رسول الله رجوع نکردند تا از ایشان طلب کمک و ارشاد کنند؟؟؟ چنانچه به گمان برخی از صوفیان رسول الله در قبرش زنده است. 
اگر رسول الله زنده است پس چرا عمر بن خطاب می گوید: «وددت أن رسول الله صلى الله عليه وسلم لم يفارقنا حتى يعهد إلينا عهدا الجد والكلالة وأبواب من أبواب الربا»: (من آرزو داشتم كه رسول خدا از ما جدا نمى شد تا سه موضوع را براى ما روشن مى كرد، اوّل: مسئله ارث جد با برادر (آيا «جد» پدربزرگ در مسئله ارث برادر را حجب مى كند يا برادر او را حجب مى نمايد يا با هم شريك مى شوند؟). دوم: مسئله كلاله در ارث (آيا كلاله ميّتى است كه اولاد و پدر نداشته باشد؟ يا عموزاده هاى بعيد است؟ يا مقصود چيز ديگرى است؟). مسئله سوم: ربا الفضل است، (چون ربا النسيئه متفق عليه اصحاب است)». (صحيح البخاري/ش:5588)
اگر رسول الله در قبرش زنده است و حیات دنیوی دارد پس چرا صحابه در زمان قحطی برای طلب باران به دعای عباس رضی الله عنه متوسل شدند و ازایشان خواستند که دعا کند تا الله آنها را از قحطی نجات دهد؟؟؟ آیا این دلیلی صریح بر باطل بودن آنچه که برخی از صوفیان گمان و ادعا می کنند که رسول الله در قبرش زنده است، نمی باشد؟؟؟ 
سخن پایانی
اهل سنت و جماعت معتقد است که انبیاء بعد از مرگ شان حیات برزخی دارند نه دنیوی! و در مورد این مساله بین مسلمانان اختلافی وجود ندارد اما برخی از صوفیان (که خود را اهل سنت هم می دانند) چنین ادعا کردند که انبیاء در قبرشان زنده هستند و حیات دنیوی دارند در حالی که این ادعا و این اعتقاد با آیات و احادیث و عمل صحابه و سلف صالح در تضاد است و صحیح همین است که بگوییم انبیاء در قبرشان حیات برزخی دارند نه دنیوی و این عقیده اهل سنت و جماعت است.
والسلام علی من اتبع الهدی